ГІБРИДНИЙ ВПЛИВ РОСІЙСЬКОЇ ФЕДЕРАЦІЇ В НІМЕЧЧИНІ ПІД ЧАС РОСІЙСЬКО-УКРАЇНСЬКОЇ ВІЙНИ (2014-2026): ІНСТРУМЕНТИ, ЕВОЛЮЦІЯ ТА ЗАХОДИ ПРОТИДІЇ
DOI:
https://doi.org/10.17721/apmv.2026.167.1.61-68Анотація
У статті здійснено комплексний, системний аналіз еволюції, ключових інструментів та ефективності операцій гібридного впливу Російської Федерації в Німеччині у період з 2014 по 2026 роки, а також оцінено заходи протидії, впроваджені німецьким урядом, інституціями Європейського Союзу та партнерами по НАТО. Німеччина, як найбільша економіка ЄС, один із провідних донорів військової та фінансової допомоги Україні та центральний суб'єкт санкційної політики, виступає першочерговою мішенню для координованого багатодоменного тиску з боку Москви. Методологічну основу дослідження побудовано на поєднанні хронологічного, типологічного та мережевого аналізу, що дозволило простежити історичний перехід від довгострокового структурного тиску (енергетична залежність, лобізм та політико-бізнесові контакти до 2022 року) до відкрито ворожої, операційно насиченої гібридної війни після початку повномасштабного вторгнення Росії в Україну. Автори ідентифікують та класифікують основні інструменти російської гібридної активності в інформаційній, кібернетичній, економічній, розвідувальній та фізичній сферах. Особливу увагу приділено екосистемам іноземного втручання в інформаційну сферу та маніпулювання (FIMI), зокрема кампаніям клонованих медіаресурсів (Doppelgänger), проросійським медіаплатформам (Voice of Europe) та штучно згенерованому контенту (Storm 1516), які спрямовані на розпалювання соціальної поляризації, антисанкційної втоми та страху перед ескалацією війни. У кібернетичній та диверсійній площинах досліджено високоінтенсивне шпигунство з боку угруповання APT28, спроби саботажу об'єктів критичної інфраструктури та стратегію вербування дешевих «одноразових» агентів через Інтернет для блокування військово-промислових ланцюгів постачання. Сформульовано практичні рекомендації для політиків, наголошуючи на необхідності посилення координації між спецслужбами, розробки прозорих законодавчих рамок для обміну даними між державним та приватним секторами, впровадження обов'язкових стандартів кібербезпеки для політичних партій та фондів, а також захисту логістичної інфраструктури від гібридного саботажу з боку РФ.
References
Applebaum, A. (2024). Autocracy, Inc.: The dictators who want to run the world. Doubleday.
Bundesamt für Verfassungsschutz. (2023–2025). Annual reports on the protection of the constitution 2023–2025. BfV. https://www.verfassungsschutz.de
Bundesnachrichtendienst. (2023). Security briefing reports on Russian hybrid threats. BND.
Carnegie Endowment for International Peace. (2022). Russia’s influence in Europe. Carnegie Endowment.
Council on Foreign Relations. (n.d.). Russian hybrid warfare analysis. https://www.cfr.org
Der Spiegel. (2023). Investigations on Russian espionage and influence operations in Germany. Der Spiegel.
Deutsche Welle. (n.d.). Analysis of Russian propaganda and hybrid influence in Germany. https://www.dw.com
European Commission. (2022). Tackling disinformation and hybrid threats in the European Union. https://ec.europa.eu
European External Action Service. (2023–2026). Foreign information manipulation and interference (FIMI) threat reports 2023–2026. EEAS.
European Parliament. (2022). Foreign interference in democratic processes in the European Union. European Parliament.
EUvsDisinfo. (n.d.). Disinformation cases database. https://euvsdisinfo.eu
Freedom House. (2023). Nations in transit 2023: Russia and Europe. Freedom House.
Galeotti, M. (2016). Hybrid war or Gibridnaya Voyna? Getting Russia’s non-linear military challenge right. Mayak Intelligence.
Giles, K. (2016a). Russia’s new tools for confronting the West: Continuity and innovation in Moscow’s exercise of power. Chatham House.
Giles, K. (2016b). Handbook of Russian information warfare. NATO Defense College.
Helmus, T. C., Bodine-Baron, E., & Radin, A. (2018). Russian social media influence: Understanding Russian propaganda in Eastern Europe. RAND Corporation.
International Centre for Defence and Security. (2022). Russian influence in Europe. ICDS.
Laruelle, M., & Limonier, K. (2021). Beyond “Propaganda”: Russia’s influence operations in Europe. George Washington University.
Lucas, E. (2008). The new Cold War: Putin’s Russia and the threat to the West. Bloomsbury Publishing.
Meister, S. (2023). The impact of Russian influence operations in Germany. German Council on Foreign Relations (DGAP).
NATO Strategic Communications Centre of Excellence. (2022). Russia’s information influence in Europe. NATO StratCom COE.
Politico Europe. (n.d.). Analysis of Russian energy leverage and influence in Germany. https://www.politico.eu
Polyakova, A., & Boyer, S. (2018). The future of political warfare: Russia, the West, and the coming age of global digital competition. Brookings Institution.
Pomerantsev, P. (2014). Nothing is true and everything is possible: The surreal heart of the new Russia. PublicAffairs.
Reuters. (2023–2026). Reports on Russian influence networks and hybrid operations in Europe, 2023–2026. https://www.reuters.com
Snyder, T. (2018). The road to unfreedom: Russia, Europe, America. Tim Duggan Books.
Süddeutsche Zeitung. (2023). Investigative reports on Russian intelligence activities in Germany. Süddeutsche Zeitung.
The Guardian. (n.d.). Investigative reports on Russian influence in Europe. https://www.theguardian.com
U.S. Senate Select Committee on Intelligence. (2019). Russian active measures campaigns and interference in the 2016 U.S. election. U.S. Government Publishing Office.
Watling, J., Danylyuk, O., & Reynolds, N. (2022). Preliminary lessons in conventional warfighting from Russia’s invasion of Ukraine: February–July 2022. Royal United Services Institute (RUSI).
Received: 20.03.26 / Revised: 18.04.26 / Accepted: 29.04.26 / Published: 30.06.26





